یک کشور هم مثل یک انسان نیاز‌های مختلفی داره. همچنین اهداف کوتاه مدت و بلند مدت مختلفی داره که با استفاده از منابع محدود در اختیارش تلاش میکنه به اونها دست پیدا کنه. هر کشوری با توجه به شرایط خود و سیاست‌های حاکمانش سیستم اقتصادی متفاوتی داره. به طور کلی سیستم‌ های اقتصادی به 4 دسته تقسیم میشوند که سیستم اقتصادی سنتی یکی از اونهاس:

  • سیستم اقتصادی سنتی
  • سیستم اقتصادی بازار محور (سرمایه‌داری)
  • سیستم اقتصادی دستوری (کمونیستی)
  • سیستم اقتصادی ترکیبی (میانه‌رو)

در این مقاله به بررسی سیستم اقتصادی سنتی میپردازیم.

فرهنگ و باورها

فرهنگ و سنت اساسی ترین اصول این سیستم به حساب میان. تصمیمات و سیاست های اقتصادی بر اساس عادات و باور‌های جامعه صورت میگیرد. افراد در این جامعه معتقند که شیوه و روش اجدادشون کاملا درست و بی نقصه و کسی حق تغییر این سنت‌ها و یا خلاف آنها عمل کردن رو نداره. سیستم اقتصادی سنتی علاقه‌ای به بهبود شرایط و ایجاد راه های جدید و نوین نداره و ترجیح میده مسیر گذشتگان رو ادامه بده.

سیستم اقتصادی سنتی

نقش اجتماعی افراد

در این نظام قدرت متمرکز است. معمولا تمام تصمیمات توسط یک نفر یا تعداد محدودی گرفته میشود و به جامعه تحمیل میشود. نقش اجتماعی افراد بر اساس جنسیت و قدرت خانواده و قبیله‌شان مشخص میشود و آنها معمولا حق انتخابی برای مسیر زندگی و حرفه و یا دنبال کردن علاقه خود ندارند. این شرایط باعث ایجاد مشکلات مختلفی میشود. با برچسب زدن روی افراد جامعه، آنها را از هم دور میکند و باعث ایجاد شکاف اجتماعی میشود. اشراف‌زادگان را از مردم عادی جدا میکند و تنها به دلیل قدرت خانواده‌شان به آنها ارزش و مرتبه میدهد.

سیستم اقتصادی سنتی به استعداد و علاقه افراد توجهی ندارد. برای مثال شخصی که در یک خانواده آهنگر به دنیا آمده باید آهنگر شود بدون توجه به اینکه چه علاقه و استعدادی دارد. یا کسی که اشراف زاده است حتما باید در آینده نقش مدیریتی و حکومتی داشته باشد بدون توجه به اینکه آیا لیاقت و توانایی آنرا دارد یا نه!

فعالیت‌های اقتصادی

در چنین جامعه‌ای معمولا معاملات به صورت تبادل کالا با کالا صورت میگیرد و واحد پول مشخصی وجود ندارد. فعالیت های اقتصادی عموماً محدود به موارد ساده‌ای مثل شکار کردن و فروش آن، کشاورزی، ماهی‌گیری، تهیه لباس و… میشود. این فعالیت‌ها بسیار وابسته به شرایط محیطی هستند. غذای مردم، نوع لباس و پوشش، شغل و حرفه عموم افراد، نوع محصول کشاورزی و مواردی از این دست وابسته به طبیعت پیرامون هستند. اگر این شرایط طبیعی زمانی تغییر کنند، جامعه توانایی وفق پیدا کردن با شرایط را ندارد.

برای مثال قبیله‌ای که همیشه در مناطق کوهستانی و سردسیر زندگی کرده امکان ادامه حیات در آب و هوای گرم و خشک را ندارد. به همین علت کوچ کردن در سیستم اقتصادی سنتی بسیار متداول است. اگر آب و هوا تغییر کند، قبیله نیز مجبور به ترک سرزمین خود میشود.

سیستم اقتصادی سنتی

تکنولوژی

در چنین جامعه‌ای نسبت به تکنولوژی و نوآوری دید خوبی وجود ندارد و معمولا با مخالفت و جبهه‌گیری مواجه میشود. حتی ممکن است افراد آن را مغایر با ارزش‌ها و باور‌هایشان بدانند و به شدت به مقابله با آن بپردازند. آموزش مهارت و آماده کردن جوان ترها برای کار در جامعه توسط افراد بزرگتر و با تجربه‌تر صورت میگیرد.

مزیت‌های سیستم اقتصادی سنتی

  • بین اعضا کمترین اصطکاک و اختلافی به وجود میاد. سنت‌ها نحوه استفاده از منابع رو مشخص میکنند و هر فرد سهم و نقش خود در جامعه را میداند. افراد از جایگاه و حدود اختیارات خودشون مطلع هستند و کاری بیشتر از چیزی که از آنها انتظار میرود انجام نمیدهند.
  • حتی اگر شرایط بر خلاف میل آنها باشد اعتراض و شورش نمیکنند. چون باور دارند که هر تصمیمی که توسط بزرگان گرفته میشود به صلاح جامعه و برای حیات آن لازم است.
  • این جوامع معمولا جوامعی کوچک هستند و نیازهای ابتدایی دارند. به همین علت نسبت به نظام‌های پیشرفته‌تر، کمتر در طبیعت و محیط زیست تغییرات ایجاد میکنند و کمتر باعث از بین رفتن آن میشوند.

نقص‌های سیستم اقتصادی سنتی

  • سیستم اقتصادی سنتی توانایی سازگاری با تغییرات در محیط زیست را ندارد، مخصوصا تغییرات آب و هوایی. برای مثال اگر حیوانات به هر دلیلی در آن محیط از بین بروند و شکاری وجود نداشته باشد، این جامعه با مشکل غذا روبرو خواهد شد و ممکن است بخشی از جامعه تلف شوند. یا مثلا اگر دچار خشکسالی شوند، برای مدیریت شرایط بحرانی به مشکل برخواهند خورد و خسارات زیادی متحمل میشوند.
  • این سیستم از طرف سیستم‌های اقتصادی دیگر بسیار آسیب پذیر است. برای مثال ممکن است محیط زیستشان از طرف جوامع دیگر دچار تغییر شود و زندگی آنهار را تحت تاثیر قرار دهد. برای مثال با پیشرفت صنایع نفتی روسیه و استخراج نفت در سیبری، پوشش گیاهی و محیط زیست این منطقه دچار تغییر شد. این باعث شد تا قبایل ساکن منطقه در شکار کردن و استفاده از گیاهان دچار مشکل شوند و حیاتشان تحت تاثیر قرار گیرد.

سیستم اقتصادی سنتی

نمونه‌هایی از سیستم اقتصادی سنتی

  • آمریکا در سال 1492 میلادی و قبل از مهاجرت اروپایی‌ها به این قاره، سیستم اقتصادی سنتی داشت. سیستم سنتی بومیان آمریکا مزیت‌هایی داشت. برای مثال به علت محدود و کوچک بودن جامعه آنها، شیوع مریضی های رایج در آن زمان مثل آبله رخ نمیداد. به مرور زمان و با ورود متجاوزان اروپایی، قتل و غارت و جنگ‌های پی در پی کم کم سرزمین‌های بومیان منطقه اشغال شد و حیات آنها از بین رفت.

پیش از جنگ‌های داخلی، جنوب آمریکا تقریبا به طور کامل سیستم اقتصادی سنتی داشت. اقتصادی وابسته به کشاورزی که بر اساس سنت‌ها و فرهنگ برده‌داری اداره میشد.

جنگ آمریکا

تا قبل از رکود بزرگ اقتصادی آمریکا که در بین سال های 1929 تا 1939 رخ داد، نمونه‌های زیادی از سیستم اقتصادی سنتی در سراسر ایالات متحده دیده میشد. در شروع قرن 20 ام تقریبا نیمی از جمعیت آمریکا در روستا‌ها و در جوامع مزرعه‌داری زندگی میکردند. شغل بیش از 40% جمعیت این کشور کار در مزرعه و کشاورزی بود. اما به علت امکانات ضعیف سخت‌افزاری، کم شدن نیروی کار و کاهش بودجه با شروع جنگ جهانی اول، کشاورزان در تامین نیاز جامعه در شرایط جنگی با مشکل مواجه شده بودند. در پی آن، و در بین سال های 1930 تا 1936 امریکا به خشکسالی شدید دچار بود.

خشکسالی

در سال 1930، تنها 21% جمعیت این کشور مشغول کشاورزی بودند که تنها 7.7% تولید ناخالص داخلی کشور را شامل میشد.

  • در حال حاظر 3/2 جمعیت کشور هایتی از طریق کشاورزی امرار معاش میکنند. استفاده از چوب به عنوان سوخت باعث قطع بسیاری از درختان و نابودی جنگل‌های این کشور شده است. از بین رفتن جنگل‌ها باعث شده تا هایتی در مقابل بلایای طبیعی آسیب پذیرتر باشد. مثل زلزله فاجعه باری که در سال 2010 در این کشور رخ داد و خسارات جبران ناپذیری به بار آورد.

سیستم اقتصادی سنتی

  • بومیان قطب شمال، آمریکای شمالی و شرق روسیه نیز سیستم اقتصادی سنتی دارند. زندگی آنها با شکار کردن و ماهی‌گیری می گذرد.

ماهی گیری

سخن آخر

به طور کلی سیستم اقتصادی سنتی امروزه طرفداران زیادی ندارد. این سیستم علاوه بر موارد گفته شده در تعداد محدودی از کشور‌های آفریقایی، آسیایی و بومیان استرالیا که هنوز به صورت قبیله‌ای زندگی میکنند دیده میشود. در بعضی موارد این سیستم با دیگر سیستم های اقتصادی ترکیب شده و برخی جنبه‌های سوسیالیستی یا کمونیستی نیز به خود میگیرد.

رو نیوُ حساب کن!

منبع:  cleverism.com / thebalance.com

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *